3 . با آب برگ چغندر اماله مىكنند . 4 . گل ختمى را با جوش‌شيرين مىجوشانند و اماله مىكنند . در كوهستان‌ها زاج را شياف مىكنند ( پاينده ، 1355 : 257 ) . كردها : شنگ ، بابونه ، اسفناج ، پيازموش ، خاكشير ، ترهء كوهى ، كرچك ، سنا ، ترشك ، شيرپنير ، يونجه ، كنجد ، كتيرا ، چغندر ، انجير ، شبدر ، آب انگور ، شيرين‌بيان تجويز مىكنند ( صفىزاده : 179 ) . در كرمان جوشانده سنا « 1 » با گل سرخ ( ستوده : 102 ) و كوسن « 2 » كه گياهى وحشى و كوهستانى است ، براى مسهل به كار مىرود ( همان : 142 ) . بواسير در لرستان و ايلام با روش زير درمان مىشود : 1 . استعمال شيافى كه از زبان خرس يا كوهان شتر ، كوبيدهء نبات ، سوختهء ترياك ، كندر و ملكزره « 3 » درست مىكنند . 2 . گذاشتن سنگ يا آجر داغ و يا كفگير داغ به زير نشيمنگاه 3 . گذاشتن كفگير داغ بر پشت شانه 4 . گرفتن مقعد بر دود ترهء خراسانى ( اسديان خرم‌آبادى و ديگران : 273 ) . در لرستان استعمال جفت به هنگامى كه بواسير بيرون مىزند ( همان : 274 ) . در تهران مقل ازرق هليلهء كابلى ، كهربا در اندازه‌هاى معلوم مىخورند ( شهرى : 4 / 329 ) . در اصفهان گل ختمى ، مريم گلى ، گل پنيرك ، تخم كتان ، پوست خشخاش و روغن شب‌بو تجويز مىشود ( تحقيقات ميدانى مؤلف ) . در اردكان روغن هستهء شفتالو را روى جوشاندهء برگ پرسياوشان و گل‌گاوزبان و گز علفى مىريزند و پس از صاف كردن مىنوشند . براى تسكين درد و خارش بواسير سه روز متوالى صبح ناشتا روغن هستهء شفتالو را روى جوشاندهء گل‌گاوزبان بريزند و بخورند و يا دو فنجان جوشاندهء گل‌گاوزبان را با يك قاشق غذاخورى روغن هستهء بادام ميل كنند ( طباطبايى : 674 ) . در الموت شلغم و چغندر آب‌پز مىخورند ( حميدى و ديگران ، 1384 : 232 ) . كردها با برگ شويد و انجير درمان مىكنند ( صفىزاده : 181 ) .

--> ( 1 ) . sen گياهى است كوهستانى ، برگ آن شبيه برگ بيد ولى كمى نازك‌تر است . نوعى كه از مكه مىآورند ، شهرت بيشترى دارد . ( 2 ) . kowsen ( 3 ) . molkazera